Onye Britain na-ede akụkọ sayensị, bụ́ HG Wells, kwuru n'otu oge, sị: “Mgbe m hụrụ nwoke toro eto ka ọ na-agba ígwè, agaghị m enwe obi abụọ maka ọdịnihu nke ihe a kpọrọ mmadụ.” Eins nwekwara okwu a ma ama gbasara igwe kwụ otu ebe, na-ekwu na “Ndụ dị ka ịnya ígwè. Ọ bụrụ na ịchọrọ ịnọgide na-enwe nguzozi gị, ị ga-anọgide na-aga n'ihu.” Igwe kwụ otu ebe ọ̀ dị oke mkpa nye ụmụ mmadụ? Olee otú igwe kwụ otu ebe, nke ọtụtụ mmadụ ji taa dozie njem "maịlụ ikpeazụ", si mebie ihe mgbochi nke klaasị na okike n'oge gara aga?
N'akwụkwọ "Ịgba ígwè: wiil nke nnwere onwe" nke onye edemede Britain bụ́ Robert Payne dere, o ji amamihe jikọta akụkọ ihe mere eme omenala na ihe ọhụrụ teknụzụ nke ịgba ígwè na nchọpụta na mmetụta nke ya dị ka onye na-anụ ọkụ n'obi ịgba ígwè na onye na-anụ ọkụ n'obi ịgba ígwè, na-emepere anyị Ígwé ojii nke akụkọ ihe mere eme emeela ka akụkọ nnwere onwe doo anya na "Ụgbọ nke nnwere onwe".
N'ihe dị ka afọ 1900, ịnyịnya ígwè ghọrọ ihe eji ebuga ọtụtụ nde mmadụ kwa ụbọchị. Maka oge mbụ n'akụkọ ihe mere eme mmadụ, ndị ọrụ malitere ịgagharị—ha nwekwara ike ịgagharị na-agagharị, ebe obibi ndị mmadụ na-ebikọ ọnụ ugbu a tọgbọ chakoo, obodo nta gbasaara, ọdịdị ala nke ọtụtụ obodo agbanwekwara n'ihi ya. Na mgbakwunye, ụmụ nwanyị amụbaala nnwere onwe na ohere dị ukwuu n'ịgba ígwè, ịgba ígwè aghọọla ihe na-agbanwe agbanwe n'ọgụ ogologo oge ụmụ nwanyị na-agba maka ntuli aka.
Ọtụtụ mmadụ na-eji igwe kwụ otu ebe eme ihe n'oge ụgbọala. "Ka ọ na-erule etiti afọ 1970, echiche omenala nke igwe kwụ otu ebe erutela nke ọma na Britain. A naghịzi ahụ ya dị ka ụzọ dị irè isi mee njem, kama ọ bụ ihe egwuregwu. Ma ọ bụ ihe ka njọ - nje ndị na-efe efe n'okporo ụzọ." Ò kwere omume ka igwe kwụ otu ebe kpalie ọtụtụ mmadụ dịka o mere n'oge gara aga, mee ka ọtụtụ mmadụ na-etinye aka n'egwuregwu ahụ, gbasaa egwuregwu ahụ n'ụdị, oke na ihe ọhụrụ? Payne chere na ọ bụrụ na ị nwetụla obi ụtọ na nnwere onwe mgbe ị na-agba ígwè, "mgbe ahụ anyị na-ekerịta ihe dị mkpa: Anyị maara na ihe niile dị n'ụgbọ okporo ígwè."
Ikekwe mmetụta kachasị ukwuu nke igwe kwụ otu ebe bụ na ọ na-agbaji ihe mgbochi siri ike na okike, mmụọ ọchịchị onye kwuo uche ya na-eweta karịrị ike nke ọha mmadụ ahụ. Onye edemede Britain bụ HG Wells, nke a kpọrọ "onye na-enweta ihe nrite nke igwe kwụ otu ebe" site n'otu akụkọ ndụ ya, jiri igwe kwụ otu ebe ahụ n'ọtụtụ akwụkwọ akụkọ ya iji gosipụta mgbanwe dị egwu na ọha mmadụ Britain. E bipụtara "Wheels of Chance" na 1896 bara ọgaranya. Onye isi akụkọ Hoopdriver, onye enyemaka onye na-ere ákwà dị ala n'etiti, zutere otu nwanyị nọ n'ọkwa dị elu n'oge njem igwe kwụ otu ebe. Ọ hapụrụ ụlọ. , "Gaa n'ime ime obodo site na igwe kwụ otu ebe" iji gosi "nnwere onwe ya". Wells na-eji nke a eme ihe ọchị iji mee ka usoro klaasị mmekọrịta mmadụ na ibe ya na Britain na otu o si metụta ya site na ọbịbịa nke igwe kwụ otu ebe. N'okporo ụzọ, Hoopdriver hà nhata nwanyị ahụ. Mgbe ị na-agba ígwè n'okporo ụzọ obodo na Sussex, nkwekọrịta mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke uwe, otu, koodu, iwu na omume nke na-akọwa klaasị dị iche iche na-apụ n'anya.
A pụghị ikwu na ịnyịnya ígwè akwalitela mmegharị ikike ụmụ nwanyị, a ga-ekwu na mmepe nke ha abụọ dabara na ibe ha. Ka o sina dị, ịnyịnya ígwè ahụ bụ mgbanwe n'ọgụ ogologo oge ụmụ nwanyị na-agba maka ntuli aka. Ndị na-emepụta ịnyịnya ígwè, n'ezie, chọrọ ka ụmụ nwanyị na-agba ịnyịnya ígwè. Ha anọwo na-emepụta ịnyịnya ígwè ụmụ nwanyị kemgbe ihe nlereanya ịnyịnya ígwè mbụ na 1819. Ụgbọala nchekwa gbanwere ihe niile, ịgba ígwè wee bụrụ egwuregwu mbụ kacha ewu ewu n'etiti ụmụ nwanyị. Ka ọ na-erule 1893, ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ịnyịnya ígwè niileNdị nrụpụta na-eme ụdị ejiji ụmụ nwanyị.
Oge ozi: Nọvemba-23-2022
